تاریخچه کانون

در فقه اسلامی اهل خبره به معنای کارشناس است که نسبت به موضوعی اطلاع دقیق و عمیق دارند. از شیوه‌های پذیرفته و رایج نزد عقلا که شارع مقدس نیز آن را تأیید کرده رجوع جاهل به چیزی به عالم و خبره آن چیز است. با گسترش علم و تخصصی شدن دانش، رسیدگی به دعاوی مطروحه در دادگستری که دارای جنبه‌های علمی، اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای هستند مستلزم داشتن علم و تخصص کافی در رشته‌های گوناگون است و چون احراز تخصص‌ها متعدند، نه تنها برای یک قاضی بلکه هیچ‌کس میسّر نیست به تمام دانش‌ها احاطه داشته باشد و قاضی هم بدون علم به حقایق امور اخلاقاً و شرعاً از صدور رأی ممنوع و معذور است.

برای اولین بار پس از ظهور مشروطیت در بعضی از مواد «قوانین موقتی محاکمات جزائی» مصوب خرداد ۱۲۹۰ «اهل خبره» بکار برده شده است. بر طبق قانون مزبور مستنطق و دادگاه‌های صلح و جنحه می‌توانستند در صورت لزوم نظر اهل خبره را جویا شوند. در «قوانین موقتی اصول محاکمات حقوقی» مصوب آبان ۱۲۹۰، مواد متعددی به اهل خبره، موارد رجوع به آنان، نحوه انتخاب خبرگان، وظایف و حق‌الزحمه آنان اختصاص داده شده بود. در «قانون محاکم تجارت» مصوب تیرماه ۱۲۹۴، مقرراتی نظیر آنچه در قانون موقتی اصول محاکمات حقوقی برای انتخاب اهل خبره معین شده بود، پیش‌بینی گردید. به منظور نظارت بر کار کارشناسان و سازماندهی مربوط به امور آنان، در دی ماه ۱۳۱۵ ضمن «قانون اصلاح قسمتی از قانون اصول تشکیلات عدلیه و استخدام قضات» پیش‌بینی شده بود که «تنظیم امور مترجمین و سایر اهل خبره و مصدقین بعهده اداره فنی وزارت دادگستری است».

در ۲۳ بهمن ۱۳۱۷ «قانون راجع به کارشناسان رسمی» در ۳۰ ماده به تصویب مجلس شورای ملی رسید و کارشناس رسمی دادگستری برای اولین بار در آئین دادرسی ایران رسمیت یافت. ماده ۱ این قانون تصریح داشت «در حوزه‌هایی که وزارت دادگستری اعلام می‌کند هر وقت رجوع به کارشناسی لازم باشد دادگاه‌ها و پارکه‌ها و هر مقام رسمی دیگر باید منحصراً از بین کارشناسان رسمی انتخاب کنند».

در «قانون آیین دادرسی مدنی» مصوب ۲۵ شهریور ۱۳۱۸ که جانشین کلیه قوانین محاکمات قبلی گردیده بود، مواد مربوط به کارشناسی به نحوی که در قوانین قبلی پیش‌بینی شده بود محفوظ ماند. با توجه به کمبودها و اشکالاتی که در طی سال‌ها در اجرای قانون مورخ ۱۳۱۷ وجود داشت، در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۳۹ «قانون راجع به اصلاح قانون کارشناسان رسمی وزارت دادگستری» به تصویب رسید.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای انقلاب اسلامی که وظیفه قانون‌گذاری را به عهده داشت، در اول آبان ۱۳۵۸ «لایحه قانونی مربوط به استقلال کانون کارشناسان رسمی» را مشتمل بر ۳۰ ماده و ۹ تبصره به تصویب رساند که در ۱۳۵۸/۰۸/۱۲ به وزارت دادگستری ابلاغ و در روزنامه رسمی مورخ ۱۳۵۸/۰۹/۰۵ منتشر شد. روز تصویب این قانون که روز استقلال کانون وکلا محسوب می‌شود به نام روز کارشناس نامگذاری شده است. در نهایت با توجه به مسائل مطروحه در لایحه قانونی مصوب ۱۳۵۸/۰۸/۰۱ شورای انقلاب اسلامی، «قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری» در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۸۱ به تصویب مجلس شورای اسلامی و در تاریخ ۱۳۸۱/۰۱/۲۸ به تأییدشورای نگهبان رسید. آئین نامه اجرایی آن نیز در جلسه مورخ ۱۳۸۲/۰۲/۰۷هیئت وزیران تصویب شد.

 

ادوار ارکان کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان خراسان رضوی

دوره اول سال ۱۳۸۱ لغایت ۱۳۸۵

هیأت‌مدیره

  • محمد افشین رئیس
  • سیدهاشم رفعتی نایب رئیس
  • مسعود بیات مختاری خزانه دار
  • مرحوم مصطفی رستگاری دبیر
  • مهدی نقیبی بیدختی عضو اصلی
  • قاسم بهمن بیجاری عضو علی البدل
  • مسعود سالیانی عضو علی البدل

بازرسان

  • محمود نصرتی
  • مرحوم محمد شقائی

دادستان

  • مرحوم محمدباقر گنجعلیخان

 

دوره‌ی دوم سال ۱۳۸۵ لغایت ۱۳۸۹

هیأت‌مدیره

  • محسن بهزادی فر رئیس
  • احمدرضا عزیزی نایب رئیس
  • محمدمهدی شهاب الدین خزانه دار
  • علیرضا احمدی نیت منشی
  • محمود دلپسند عضو اصلی
  • محمدتقی باقریان عضو علی البدل
  • عبداله ملافیلابی

بازرسان

  • حسن سعیدی بیلندی
  • تقی وحدتی نیا

دادستان

  • محمد خسروی

 

دوره ی سوم سال ۱۳۸۹ لغایت ۱۳۹۳

هیأت‌مدیره

  • محسن بهزادی فر رئیس
  • عبداله ملافیلابی نایب رئیس
  • محمدتقی باقریان خزانه دار
  • فرامرز کلانی مقدم منشی
  • محمود دلپسند عضو اصلی
  • احمد فامیلی نیا عضو علی البدل

بازرسان

  • سهیل مصدق
  • امیرضا حسینی ابریشمی

دادستان

  • محمد خسروی

 

دوره چهارم سال ۱۳۹۳ لغایت ۱۳۹۸

هیأت‌مدیره

  • محسن بهزادی فر رئیس
  • محمدتقی باقریان نایب رئیس
  • محمد صدیقی غفاری دبیر
  • محمدمهدی شهاب الدین خزانه دار
  • فرامرز کلانی مقدم عضو اصلی
  • عبداله ملافیلابی عضو علی البدل

بازرسان

  • حسن سعیدی بیلندی
  • محمدعلی فاطمی نسب

دادستان

  • محمد خسروی

 

دوره پنجم سال ۱۳۹۸ لغایت ۱۴۰۲

هیأت‌مدیره

  • محمود دلپسند رئیس
  • رضا بشیر نایب رئیس
  • عبداله ملافیلابی خزانه دار
  • احمد مصطفی پور دبیر
  • سیدعلی اکبر حسینیان عضو اصلی
  • محمدتقی باقریان عضو علی البدل
  • سیدمحمدرضا وحیدی تورچی عضو علی البدل

بازرسان

  • ساسان اسدیان
  • مهرشاد محمدی
  • مرحوم حبیب اله ذبیحی

دادستان

  • مرحوم محمدعلی قیاس حدادان